Διαβάζεις μια κριτική αρώματος και κάποιος γράφει ότι «μετά από λίγο έγινε skin scent». Λίγο παρακάτω, ένας άλλος χαρακτηρίζει το αγαπημένο του άρωμα «beast mode». Αν αρχίζεις τώρα να γνωρίζεις τη γλώσσα των φίλων της αρωματοποιίας, αυτές οι εκφράσεις μπορεί να σε μπερδέψουν. Περιγράφουν τη διάρκεια; Την ένταση; Ή μήπως αποτελούν έναν τρόπο να ξεχωρίσουμε τα καλά αρώματα από τα λιγότερο καλά;
Οι δύο όροι αφορούν κυρίως τον τρόπο με τον οποίο ένα άρωμα γίνεται αισθητό όταν το φοράς. Για να τους χρησιμοποιούμε σωστά, χρειάζεται να ξεχωρίσουμε την παρουσία μιας μυρωδιάς κοντά στην επιδερμίδα από την παρουσία της στον χώρο γύρω μας.
Skin scent ονομάζουμε ένα άρωμα που γίνεται αντιληπτό κυρίως από κοντά. Μπορεί να το μυρίζεις όταν πλησιάζεις τον καρπό σου ή να το αντιλαμβάνεται κάποιος όταν σε αγκαλιάζει. Ο αρωματοποιός Frank Voelkl της dsm-firmenich περιγράφει αυτά τα αρώματα ως πιο «εσωστρεφή», με την έννοια ότι παραμένουν κοντά στο δέρμα και διατηρούν μια διακριτική παρουσία. Η εικόνα αυτή εξηγεί καλά τον όρο, χωρίς να χρειάζεται να του δώσουμε ένα αυστηρό όριο απόστασης.
Αυτή η συμπεριφορά μπορεί να αποτελεί συνειδητή επιλογή στη δημιουργία ενός αρώματος. Η Commodity, για παράδειγμα, χρησιμοποιεί τον χαρακτηρισμό skin scent για τις εκδοχές Personal της συλλογής της, οι οποίες σχεδιάζονται με πιο περιορισμένη διάχυση. Κάποιος μπορεί να επιλέγει ακριβώς αυτή την εγγύτητα: να απολαμβάνει τη μυρωδιά του και να τη μοιράζεται με όσους βρίσκονται κοντά του.
Υπάρχει, όμως, και μια δεύτερη χρήση. Όταν διαβάζεις ότι ένα άρωμα «έγινε skin scent», συνήθως περιγράφεται ένα στάδιο της εξέλιξής του. Ξεκίνησε με πιο αισθητή παρουσία και, καθώς πέρασε η ώρα, παρέμεινε κυρίως πάνω στην επιδερμίδα. Αυτό σημαίνει ότι η διάχυσή του περιορίστηκε, ενώ η μυρωδιά του εξακολουθεί να υπάρχει. Η Puredistance περιγράφει ακριβώς μια τέτοια πορεία για το AENOTUS: ένα έντονο, φρέσκο άνοιγμα που εξελίσσεται σε διακριτική παρουσία κοντά στο δέρμα.
Θα συναντήσεις επίσης το skin scent σε περιγραφές αρωμάτων που δημιουργούν την εντύπωση μιας ζεστής, μοσχώδους επιδερμίδας. Εδώ η συζήτηση αγγίζει και τον χαρακτήρα της μυρωδιάς. Καλό είναι, λοιπόν, να κοιτάζεις το πλαίσιο: άλλο το πόσο κοντά γίνεται αντιληπτό ένα άρωμα και άλλο το τι σου θυμίζει. Μια μοσχώδης ή ξυλώδης σύνθεση μπορεί να περιγράφεται ως «δεύτερο δέρμα», αλλά αυτή η εικόνα από μόνη της δεν αποτελεί μέτρηση της διάχυσής της.
Το beast mode χρησιμοποιείται για αρώματα με ιδιαίτερα δυνατή παρουσία, έντονη διάχυση και συχνά μεγάλη διάρκεια. Είναι ανεπίσημη έκφραση της κοινότητας των φίλων των αρωμάτων, με αρκετό ενθουσιασμό μέσα της. Όταν κάποιος τη χρησιμοποιεί, συνήθως θέλει να σου πει ότι το άρωμα γίνεται εύκολα αντιληπτό και αφήνει αισθητό ίχνος. Διάβασέ τη ως περιγραφή της εμπειρίας του, χωρίς να τη μεταφράζεις αυτόματα σε συγκεκριμένες ώρες, μέτρα ή αριθμό ψεκασμών.
Για να καταλάβουμε καλύτερα τη διαφορά, αξίζει να ξεχωρίσουμε τρεις έννοιες που συχνά μπερδεύονται. Η διάρκεια, ή longevity, αφορά το χρονικό διάστημα κατά το οποίο το άρωμα παραμένει ανιχνεύσιμο. Η προβολή, ή projection, περιγράφει πόσο μακριά από εκείνον που το φορά γίνεται αισθητή η μυρωδιά. Το sillage είναι το αρωματικό ίχνος που αφήνει κάποιος καθώς κινείται και περνά από έναν χώρο. Οι έννοιες σχετίζονται, αλλά καθεμία απαντά σε διαφορετική ερώτηση.
Ας το δούμε με ένα υποθετικό παράδειγμα. Φοράς δύο διαφορετικά αρώματα σε διαφορετικές ημέρες και μπορείς να τα μυρίσεις πάνω σου ακόμη και μετά από οκτώ ώρες. Το πρώτο γίνεται αισθητό στους γύρω σου στην αρχή και έπειτα παραμένει κοντά στην επιδερμίδα. Το δεύτερο διατηρεί πιο έντονη παρουσία στον χώρο για μεγαλύτερο μέρος της ημέρας. Η συνολική διάρκεια μπορεί να είναι παρόμοια, ενώ η εμπειρία που προσφέρουν είναι διαφορετική. Γι’ αυτό η φράση «κρατάει όλη μέρα» χρειάζεται πάντα λίγη περισσότερη εξήγηση.
Ούτε η συγκέντρωση αρκεί για να προβλέψουμε αυτή τη συμπεριφορά. Το γλωσσάρι του The Society of Scent επισημαίνει ότι ορισμένες συνθέσεις διαχέονται περισσότερο σε χαμηλότερη συγκέντρωση. Το AENOTUS αποτελεί ένα ενδιαφέρον παράδειγμα: ο οίκος αναφέρει συγκέντρωση 48%, αλλά περιγράφει την εξέλιξή του ως διακριτική και κοντά στο δέρμα. Επομένως, η ένδειξη Extrait de Parfum από μόνη της δεν σημαίνει ότι ένα άρωμα θα έχει μεγαλύτερη προβολή.
Υπάρχει και μια παγίδα στην προσωπική αξιολόγηση: μπορεί να πάψεις να αντιλαμβάνεσαι καθαρά το άρωμά σου, ενώ κάποιος άλλος εξακολουθεί να το μυρίζει. Η επαναλαμβανόμενη ή παρατεταμένη έκθεση σε μια οσμή μπορεί να μειώσει την αντιληπτή έντασή της, μέσα από την οσφρητική προσαρμογή και εξοικείωση. Αν λοιπόν δεν το μυρίζεις πλέον, αυτό από μόνο του δεν αποδεικνύει ότι έγινε skin scent ή ότι εξαφανίστηκε. Πριν ανανεώσεις, μπορείς να ζητήσεις από έναν άνθρωπο που εμπιστεύεσαι να σου πει αν το αντιλαμβάνεται ακόμη.
Η έντονη απόδοση, πάντως, αποτελεί μόνο μία πλευρά της αξιολόγησης. Η αρωματοποιός Christine Nagel της Hermès έχει επισημάνει ότι η ποιότητα ενός αρώματος δεν κρίνεται από τη δύναμή του. Προσωπικά, θεωρώ πιο χρήσιμο να εξετάζεις μαζί τη μυρωδιά, την εξέλιξη και το πόσο άνετα αισθάνεσαι όταν το φοράς. Ένα διακριτικό άρωμα μπορεί να σου προσφέρει ακριβώς την εμπειρία που αναζητάς, ενώ ένα πολύ δυνατό μπορεί να σου αρέσει μόνο σε ορισμένες περιστάσεις.
Σκέψου την καθημερινότητά σου. Αν εργάζεσαι για ώρες δίπλα σε άλλους ανθρώπους, ίσως εκτιμάς μια πιο περιορισμένη διάχυση. Σε μια έξοδο μπορεί να θέλεις περισσότερο αισθητή παρουσία. Η ποσότητα εφαρμογής έχει επίσης σημασία, γι’ αυτό θα σου πρότεινα να ξεκινάς συγκρατημένα όταν γνωρίζεις μια δυνατή σύνθεση και να παρατηρείς πώς συμπεριφέρεται στον χώρο όπου βρίσκεσαι.
Για μια χρήσιμη δοκιμή, δώσε στο άρωμα περισσότερο χρόνο από την πρώτη εντύπωση. Παρατήρησε αν το αντιλαμβάνεσαι φυσικά καθώς κινείσαι, πότε χρειάζεται να πλησιάσεις την επιδερμίδα σου και αν η παρουσία του παραμένει ευχάριστη όσο περνούν οι ώρες. Ένα δείγμα ή ένα decant σου επιτρέπει να το γνωρίσεις σε διαφορετικές ημέρες και να αποκτήσεις τη δική σου εικόνα, πέρα από τους ενθουσιώδεις χαρακτηρισμούς μιας κριτικής.
Όταν καταλαβαίνεις αυτές τις εκφράσεις, μπορείς να ζητήσεις πιο συγκεκριμένα αυτό που θέλεις: «ένα άρωμα με διάρκεια που να μένει κοντά μου» ή «μια σύνθεση με αισθητή παρουσία για τις εξόδους μου». Αυτή η σαφήνεια σε βοηθά να επιλέγεις με βάση τον τρόπο που θέλεις να φοράς ένα άρωμα. Και τελικά, εκεί βρίσκεται η πιο προσωπική πλευρά της επιλογής: στη μυρωδιά που απολαμβάνεις και στην παρουσία με την οποία νιώθεις άνετα.